Koronawirus 2020. Wpływ epidemii na zachowania konsumentów

2020/03/27 12:52

Jak bardzo obecna sytuacja zaburza poczucie bezpieczeństwa Polaków i czy przekłada się to na ich decyzje zakupowe. Dzisiaj pierwszy z pomiarów, bardzo zachęcamy do lektury raportu.

Jaki wpływ na konsumentów wywiera trwająca pandemia wirusa? Jak zmieniają się ich przyzwyczajenia i nawyki? Czego się obawiają? Na te i więcej pytań staramy się znaleźć odpowiedzi analizując wyniki kolejnego etapu naszego badania. Zapraszamy do lektury.


W związku z epidemią koronawirusa Polacy zwiększają wydatki przede wszystkim na produkty, które w ich mniemaniu pomagają w ochronie przed zachorowaniem (produkty higieniczne i środki czystości, 42%).


Pozostałe kategorie na które Polacy chętniej wydają pieniądze, także są związane z poczuciem zagrożenia w aktualnej sytuacji i są zabezpieczeniem przed niepewnością związaną z ew. brakami w zaopatrzeniu (jedzenie/napoje 22%) oraz działaniami profilaktycznymi związanymi ze zdrowiem (leki, suplementy diety 21%). Poczucie niepewności związane z epidemią może również wpływać na zwiększanie  oszczędności (9%).


Spadki wydatków dotyczą kategorii, które z jednej strony nie zwiększają poczucia bezpieczeństwa (np. artykuły wyposażenia/urządzania wnętrz 23%) a z drugiej są produktami, z których w sytuacji narzuconych ograniczeń rzadziej się korzysta (sprzęt sportowy – 22%, odzież - 22%, obuwie -19%). Ponadto są to kategorie, w których stosunkowo łatwo dokonywać oszczędności finansowych.


Ciekawą kategorią, w odniesieniu do której Polacy ograniczają wydatki są alkohole (21%). Może to być związane ze zmianą postaw w kierunku prozdrowotnych.

Konieczność pracy zdalnej oraz nauki w małym stopniu przekłada się na zwiększenie wydatków na sprzęt komputerowy (4%). Może to wskazywać, że konsumenci ograniczają w wydatki na tzw. produkty wysoko angażujące (większe kwoty pieniędzy, dłuższy proces decyzyjny w porównaniu z produktami masowymi).


Pogorszenie sytuacji finansowej


 

56% Polaków uważa, że w związku z epidemią ich sytuacja finansowa się pogorszy.


Pogorszenia się sytuacji materialnej w związku z koronawirusem obawiają się bardziej kobiety (61%) oraz osoby w wieku 45-54 lata (64%).


Jeśli chodzi o zmianę wydatków na różne kategorie produktowe, to okazuje się, że kobiety są grupą konsumentów, która w największym stopniu zwiększa lub zmniejsza wydatki w różnych grupach produktowych.


Kobiety w większym stopniu niż mężczyźni zwiększają wydatki na:


- produkty higieniczne/środki czystości (48% kobiety vs 36% mężczyźni)

- jedzenie/napoje (25% kobiety vs 18% mężczyźni)

- leki/suplementy diety (24% kobiety vs 17% mężczyźni)

 

Jeśli chodzi o ograniczanie wydatków, to kobiety częściej redukują wydatki na:


- filmy i seriale na płatnych serwisach (16% kobiety vs 10% mężczyźni);

- gry komputerowe (23% kobiety vs 13% mężczyźni);

- alkohole (23% kobiety vs 18% mężczyźni);

- kosmetyki/beauty (22% kobiety vs 12% mężczyźni);

- artykuły wyposażenia/urządzania wnętrz (28% kobiety vs 17% mężczyźni);

- sprzęt sportowy (26% kobiety vs 18% mężczyźni);

- odzież (28% kobiety vs 15% mężczyźni);

- obuwie (24% kobiety vs 13% mężczyźni);

- sprzęt komputerowy i elektroniczny (23% kobiety vs 12% mężczyźni).

 

Jeśli chodzi o różnice pomiędzy grupami wiekowymi to okazuje się, że osoby powyżej 55 roku życia zwiększają wydatki przede wszystkim na produkty higieniczne/środki czystości (50%). Ponadto wysoki odsetek osób z tej grupy wiekowej deklaruje niezmieniony poziom wydatków na ubezpieczenia (94%), odzież (80%), obuwie (84%), a ponadto 78% osób z tej grupy wiekowej nie zmieniło poziomu swoich oszczędności.


Jeśli chodzi o ograniczenia wydatków, to:


- osoby w przedziale wieku 35-44 lata w największym stopniu ograniczają wydatki na leki/suplementy diety (10%) oraz zmniejszyły poziom oszczędności (24%);

- osoby w wieku 45-54 lata ograniczają wydatki na odzież (28%),

Ponadto osoby w grupie wiekowej 45-54 lata zwiększają wydatki na alkohol (12%).

 

Lęk przez epidemią


Zapytaliśmy również Polaków o określenie swojego poziomu lęku związanego z koronawirusem. Swój poziom lęku mieli ocenić na skali 11- stopniowej (0-10). Wyniki to:


- 5% twierdzi, że „wcale się nie boi” (na skali zaznaczone 0);

- 5% określa swój poziom leku jako bardzo niski (na skali zaznaczone jako 1);

- 19% określa swój poziom leku jako niski (na skali zaznaczone 2-5);

- 37% określa swój poziom leku jako wysoki (na skali zaznaczone 7-9);

- 13% określa swój poziom leku jako bardzo wysoki (na skali zaznaczone 10).

 

Zaobserwowaliśmy wyraźne różnice w poziomie lęku w związku z epidemią w różnych grupach demograficznych.). Średni wynik dla populacji Polaków to 6,1, ponadto:


- kobiety oceniają swój lęk wyżej niż mężczyźni (średnia dla kobiet 6,8; średnia dla mężczyzn 5,3);

- 8% mężczyzn zadeklarowało, że w ogóle się nie boi epidemii (zaledwie 2% kobiet).

 

Jeśli chodzi o grupy wiekowe, to wraz z wiekiem poziom leku wzrasta:


- podobny poziom lęku zaobserwowaliśmy w przedziale wiekowym 45-54 lata oraz w grupie 55+ (w obu grupach średnia 6,3);

- trochę niższy poziom leku w grupie wiekowej 35-44 lata (6,2);

- jeszcze niższy poziom leku w grupie wiekowej 25-34 lata (5,9), najniższy w grupie wiekowej 15-24 (5,2).

 

Poziom lęku związanego z epidemią wpływa na zwiększanie lub ograniczanie wydatków w odniesieniu do wybranych kategorii produktów:


- obecny poziom lęku związany z epidemią nie ma większego wpływu na takie wydatki jak: jedzenie/napoje, ubezpieczenia, filmy i seriale na płatnych serwisach, gry komputerowe oraz kosmetyki/beauty;

- im większy poziom leku, tym większa skłonność do kupowania produktów higienicznych/środków czystości oraz leków/suplementów diety;

- im większy poziom leku, tym mniejsza skłonność do kupowania artykułów wyposażenia/urządzania wnętrz, alkoholi, sprzętu sportowego, odzieży, obuwia i sprzętu komputerowego;

- poziom lęku związany z epidemią może mieć wpływ na oszczędności konsumentów. Wraz ze wzrostem lęku konsumenci zwiększają wydatki na różne kategorie produktów (kategorie o które pytaliśmy, ale również inne, jak np. zobowiązania finansowe), co może skutkować zmniejszaniem oszczędności.

 

Wśród kobiet wyższy poziom lęku wpływa na zmniejszenie wydatków na alkohole i obuwie, a wśród mężczyzn wyższy poziom lęku to większa (niż u kobiet) skłonność do zakupów leków i suplementów diety, a mniejsza do wydatków na wyposażenia/urządzania wnętrz, sprzęt sportowy i obuwie.

Podsumowując, co prawda mężczyźni mniej się obawiają epidemii, ale im bardziej się boją, tym chętniej niż kobiety wydają pieniądze na leki/suplementy diety.